Aktualności

« poprzedni  |  powrót do listy  |  następny »

Dania piwna (cz.I)

21.06.2006

33 Meeting Europen Beer Consumers Union (EBCU), jaki odbył się w dniach 18-21 maja 2006 r. w Kopenhadze w Danii, był okazją do poznania tamtejszego rynku piwa. Poniżej prezentujemy pierwszą część artykułu na temat piw i browarnictwa duńskiego.
Dania, kraj w którym piwo (øl) jest niemal napojem kultowym, częściowo błędnie jest postrzegany przez pryzmat Carlsberga (pierwsze warzenie piwa odbyło się tu 10 listopada 1847 roku) i Tuborga (1875). Niewątpliwie to Jacob Christen Jacobsen, a następnie jego syn Carl (od jego imienia i usytuowania na niewielkim wzgórzu ,,berg” powstała nazwa Carlsberg), przyczynili się do szybkiego rozwoju browarnictwa u schyłku XIX wieku. To właśnie dzięki nim i w ich laboratoriach, w 1883 roku, Christian Hansen wyodrębnił pierwsze jednokomórkowe, czyste kultury drożdży piwowarskich, co w znacznym stopniu ułatwiło kontrolę przebiegu fermentacji. Do dzisiaj czyste kultury takich drożdży określa się łacińską nazwą carlsbergensis.
Obłożenie wysokimi podatkami producentów piwa zmusiło właścicieli Carlsberga
i konkurencyjnego Tuborga do podjęcia wspólnych działań mających na celu zwiększenie sieci dystrybucji i obniżenia kosztów. Część swoich zysków przeznaczali oni na liczne fundacje, przyczyniając się tym samym do rozwoju różnych dziedzin życia. W 1970 roku doszło do ich połączenia.
Tuborg zapożyczył swoją nazwę od XVII-wiecznego zamku, będącego własnością bogatego handlowca Jonasa Thue. Do dziś z marką Tuborg wielu osobom kojarzy się postać ,,spragnionego człowieka” autorstwa malarza Henninsena.
Obecnie w Dani istnieje 12 browarów przemysłowych: Thisted Bryghus, Hancock, Carlsberg, Tuborg (grupa Carlsberg), Husbryggereit Jacobsen (grupa Carlsberg), Bryggeriet S.C. Fuglsang, Bryggeriet Vestfyen, Harboe oraz Albani, Faxe i Maribo Bryghus należące do grupy Royal Unibrew. Mikrobrowarów jest tu obecnie 36 (35 powstało po 2001 roku), 15 browarów restauracyjnych, 2 na Wyspach Owczych, 26 planowanych do otwarcia w latach 2006/2007, a o 21 na razie się tylko mówi. Z prostego rachunku wynika, że po 2001 roku liczba browarów podwoiła się.



Produkty grupy Carlsgerg sprzedawane są pod kilkoma markami. Najciekawszą z nich, ukierunkowaną na stare receptury, posiadającą zróżnicowane w smaku i charakterze piwa, jest seria SEMPER ARDENS (nazwa wywodzi się od jednego z kilku ulubionych mott Carla Jacobsena) reprezentowana przez:

First Gold I.P.A. (6,3 % alk. obj.) - piwo warzone na angielskim słodzie „ale” z dodatkiem słodu karmelowego, co daje piwu korzenny aromat z nutą suszonej moreli, lekko dymnym.
W smaku intensywnie goryczkowe dzięki sporej dawce chmielu. Pasuje do dań pieczonych
i mięs z grilla, ostrych dań, pasztetów i serów typu cheddar. Najlepiej je spożywać w temp.
6-8ºC.

Winter Rye (6,5 % alk. obj.) - warzone z 4 różnych rodzajów słodu. Bogaty wytrawny smak pochodzi ze słodu pilzneńskiego i żytniego, a dyskretna słodycz ze słodu żytniego karmelowego. Żytni słód czekoladowy równoważy te smaki. Posmaku nadaje chmiel o kwiatowym aromacie. Pasuje do dziczyzny, pieczonej wołowiny, dań z warzyw, kukurydzy, dań z woka i zimnych przystawek. Serwować w temp. 8-10ºC.

Criollo Stout (6,8 % alk. obj.) - to nie filtrowane piwo uwarzone zostało z 6 różnych rodzajów słodów (monachijski i karmelowy stanowią trzon), z dużym dodatkiem pierwszego gatunku czekolady – Valrhona, odrobiną lukrecji i chmielem aromatycznym. Smak jest bogaty i wytrawny, a posmak charakterystyczny z korzennymi lekko goryczkowymi nutami. Pasuje do dziczyzny, solonej ryby, deserów z ciemnymi dodatkami takimi jak kawa, suszone śliwki i czekolada. Serwować w temp. 10-15ºC.

Abbey Ale (7,3 % alk. obj.) - piwo klasztorne, ciemnobursztynowe, niefiltrowane, warzone na słodach: monachijskim i karmelowym z niewielką ilością palonego czekoladowego, który nadaje piwu ciemną barwę, zdecydowany smak z nutami palonymi. Drożdże górnej fermentacji nadają piwu smak czarnej porzeczki. Pasuje do pieczonej dziczyzny i baraniny, karkówki, pasztetu z gęsich wątróbek.
Serwować w temp. 10-15ºC.

Christmas Ale (8,3 alk. obj.) - powstało w 2005 r. posiada ciepłą, czerwono-złotą barwę
i gęstą kremową pianę. Słód Maris-Otter i mocno palony słód karmelowy dają aromaty ziarniste, karmelowe i orzechowe. Duńskie drożdże górnej fermentacji, anyż i kolendra dają złożony zapach dojrzałych owoców, lukrecji i świątecznych przypraw doskonale komponujący się z potrawami świątecznymi.



Nie mniej ciekawa jest marka JACOBSEN. Bazuje ona na zachowanych najstarszych recepturach i specjalnie przygotowanej wodzie. Reprezentują ją następujące piwa:

Bramley Wit (5,0 % alk. obj.) - warzone zgodnie z belgijską tradycją piwa pszeniczno-owsianego. Kolor jasny, opalizujący z gęstą i kremową pianą. Aromat zawiera nuty kolendry, goździka, jabłek i pomarańczy. Smak jest świeży, lekko kwaskowy z bardzo małą goryczką. Pasuje do małych lekkich dań np. warzyw, drobiu, lekkich mięs, a także do flądry gotowanej na parze, sushi, soli i ostrych dań z chilli. Serwować w temp. 5-7ºC.

Oryginal Dark Lager (5,8 % alk. obj.) - piwo zainspirowane oryginalną recepturą J.C. Jacobsena (najstarsza w archiwum Carlsberga) z 1854 roku (używana woda jest kopią wody z czasów Jacobsena – dzięki dodatkowi minerałów). Ma kasztanowy kolor, aromat chmielu, jabłek, gruszek a dodatkiem słodu tzw. floor malt – (importowany z Anglii, ręcznie przegarniany – b. wysoka jakość) ma palony, karmelowy charakter. Aromat jest średnio bogaty z przedłużoną, delikatnie chmielową goryczką. Piwo nadaje się doskonale do współczesnej prostej kuchni nordyckiej np. do duńskich pulpetów mięsnych i kotletów z siekanego mięsa, kanapek z wędzony bekonem, węgorza i łososia. Serwować w temp. 6-8ºC.

Brown Ale (6,0 % alk. obj.) - warzone zgodnie z angielską tradycją. O ciemno mahoniowym kolorze i aromacie owocowym z winną nutą chmielu Nelson Sauvin z Nowej Zelandii. Złożony smak palonej kawy i czekolady pochodzi z 6 różnych słodów. Idealne piwo do mostka wołowego lub cielęcego, zimnych mięs np. wędzonego combra wieprzowego. Doskonałe także z pieczonym drobiem i niebieskim serem pleśniowym.
Serwować w temp. 6-8ºC.

Saaz Blonde (7,1 % alk. obj.) - powstaje zgodnie z belgijską tradycją, ale z wykorzystaniem czeskiego chmielu Saaz. Ma jasnozłoty kolor i białą pianę. Ekstrakt z korzenia arcydzięgla nadaje jałowcowy aromat dopełniony owocowym aromatem pochodzącym od drożdży. Sosnowy charakter chmielu Saaz zaokrągla aromat. Smak jest wytrawny z umiarkowanie goryczkowym zakończeniem. Jacobsen Saaz Blonde jest znakomity z lekkimi mięsami np. kurczakiem czy z rybą. Można podawać do panierowanej ryby, pieczonego prosiaka, cielęciny, jagnięciny lub indyka. Serwować w temp. 5-7ºC.

Camomile Dubbel ( 7,5 % alk. obj.) - zainspirowane duńską tradycją piwowarską ukazało się 25.04.2006 roku. Czerwono-złota barwa gęsta kremowa piana i jabłkowy aromat pochodzący z kwiatu rumianku to podstawowe cechy tego produktu. Orzeźwiające nuty z chmielu Styrian Holding idą w parze z pełnią mocy i goryczkowym posmakiem. Warzone z dodatkiem rumianku na słodzie typu ale, słodzie pilzneńskim, karmelowym, żytnim i pszenicznym z domieszką brązowego cukru trzcinowego-Demerera. Zalecana temp. 6-10ºC.
Według Jensa Eikena, głównego piwowara browaru Jacobsen piwo to jest wyrazem dążenia do kultywowania nordyckiej tradycji warzenia piwa. ,,Nie warzymy piwa w taki sposób jak dawniej. Myślę jednakże, że możemy stworzyć nowe typy piw, które pasują do nowoczesnego świata smaków, używając przy ich produkcji ziół, jagód innych owoców dziko rosnących w krajach nordyckich’’.

Barley Wine ( 10,1 % alk. obj.) - uwodzicielskie piwo o korzennym zapachu i karmelowo-waniliowo-cynamonowym aromacie. Uzyskane dzięki trzem szczepom drożdży: górnej
i dolnej fermentacji oraz do produkcji whisky, co dało piwu winny aromat. Czysty miedziany kolor, stonowana goryczka i owocowy zapach. Dostępne z kega lub butelkowane
i sprzedawane w The Carlsberg Visitors Center lub The Jacobsen Brewhouse.



Kolejną marką są produkty zawierające logo sprzed 1904 roku, kiedy to architekt Thorvald Bindesbølla stworzył proporczykowatą formułę obecną do dziś. Piwa zawierają znak CARLs.
Grupę tę tworzą następujące piwa:

Lager (4,3 alk. obj.) - piwo dolnej fermentacji typu bawarskiego, produkowane z jasnego słodu i odznaczające się pełnym aromatem słodowym. W zapachu czuć delikatne nuty owocowe i karmelowe. Staranne nalewanie pozwala cieszyć się w pełni wrażeniami smakowymi. Piwo doskonale pasuje do pikantnych azjatyckich potraw oraz do słodszych, mniej przyprawionych dań z kuchni północnoafrykańskiej.

Specjal (4,4 alk. obj.) - jest charakterystycznym piwem dolnej fermentacji w bawarskim stylu. Wyraźnie karmelowe i słodowe. Słodkie z nutą korzenną. Pomimo pewnej podstawowej kwasowości piwo to pozostaje świeże. Chmielowa goryczka uzupełnia smak. Serwuje się z pieczonymi wyrazistymi daniami mięsnymi, glazurowanymi warzywami korzeniowymi lub plackiem cebulowym, łososiem w sosie musztardowym, jajkami na bekonie, smażonym śledziem lub średnio ostrymi daniami kuchni azjatyckiej. Serwować w temp. 5-8ºC.

Ale (5,2 alk. obj.) - w smaku wyczuwa się zbalansowany palony charakter słodowy, łączący się z karmelowością i lukrecją. Jest treściwe, wrażenie smakowe zakończone lekką goryczką, od razu ma się ochotę na następne. Produkuje się je z jasnego słodu angielskiego, pilzneńskiego, jasnego pszenicznego oraz karmelowego. Na zapach składają się owocowe nuty jagodowe, a także jabłkowe i czarno-porzeczkowe, powstałe w wyniku górnej fermentacji. W zapachu można również wyczuć grejpfrutowe, różane i żywiczne aromaty pochodzące z angielskich chmieli aromatycznych Fuggle oraz East Kent Goldings, lub z amerykańskich Cascade.
Piwo pasuje dobrze do pieczonego lub grillowanego mięsa. Sprawdza się przy stekach, grillowanych warzywach lub burgerach. Carls Ale nadaje się także do pizzy, tłustych ryb, skorupiaków i dań pikantnych, lecz może być również spożywane samodzielnie, bez żadnych szczególnych okazji.

Dark red beer (5,6 alk. obj.) - piwo dolnej fermentacji ciemne i bogate, typu monachijskiego. Ciemną barwę zawdzięcza użyciu słodu karmelowego czerwonego, monachijskiego i czekoladowego. Dodatek brązowego cukru daje lekkość, smak karmelowo-czekoladowy i lekko orzechowy (orzechów włoskich). Pasuje do pasztetu na ciepło z pieczonym bekonem, wędzonych kiełbasek, smażonego lub wędzonego węgorza. Warto spróbować Carls Dark z lekko podsmażonymi cebulkami, szynką w glazurze lub pieczoną kaczką. Pasuje zarówno do duńskiego lunchu jak i do bożonarodzeniowych dań. Serwować w temp. 7-10 ºC.

Jul (5,6 alk. obj.) - piwo dolnej fermentacji w stylu bawarskim z eleganckim aromatem karmelu i zboża, który razem ze zharmonizowaną słodyczą tworzy podstawę smaku. Kontrastują z nią znaczące nuty chmielowe, żywiczne, czarna porzeczka, lukrecja uzupełnione o winny aromat. Szczególnie dobrze pasuje do duńskich potraw na Boże Narodzenie takich jak gęś, łosoś i solony śledź. Serwować w temp. 7-10ºC.

Hvede (5,8 alk. obj.) - inspirowane niemieckimi piwami pszenicznymi piwo górnej fermentacji. W smaku świeże, owocowe, z aromatem goździków, karmelu, jabłka
i pomarańczy. Zróżnicowane wrażenia smakowe zawdzięcza użyciu specjalnego szczepu drożdży, które podnoszą kwasowość i owocowość piwa oraz słodom - pszenicznemu
i karmelowemu, które dają słodki pełny smak. Drożdże ciągle obecne w piwie powodują kremowe i lekko słodkawe wrażenia. Pasuje szczególnie do dań rybnych, lekkich mięs, rizotta, sałatek z ziarnami pszenicy i kukurydzy, oraz do zupy cebulowej. Ponadto jest dobre do wielu serów, ale nie tych z niebieską pleśnią czy w ogóle do serów o mocnym smaku.
Serwować w temp. 5-8ºC.

Porter/Stout (7,8 alk. obj.) - jest piwem dolnej fermentacji typu lager z winnym aromatem równoważonym przez chmiel. Posiada smak letnich jabłek i dobrze wyważoną słodycz. Krzepkość tego piwa pochodzącą ze słodu uzupełnia aromat świeżo upieczonego chleba razem z ukrytym zapachem żywicy, wanilii i bananów. Stosownie do swojej mocy dobrze pasuje do cięższych dań z ryb przygotowanych z dodatkiem masła lub śmietany, a także do serów. Serwować w temp. 7-10º C.



Ostatnią marką (co nie znaczy, że najuboższą) jest marka z klasycznym proporczykowatym logiem Carlsberg. Reprezentują ją następujące produkty:

Light (2,7 alk. obj.) - piwo dolnej fermentacji typu lager, przyjemnie lekkie z aromatami owoców i słomy. Uderzenie chmielu jest ostre i szybkie co stanowi wstęp do odczuwania innych smaków. Czyste świeże wrażenie z dobrą goryczką sprawia, że Carlsberg Light jest świetny do gotowanych i smażonych dań rybnych, skorupiaków i delikatnych chudych mięs. Doskonale komponuje się z daniami z warzyw ze względu na swoją wytrawność i niską zawartość alkoholu. Walory jego można najlepiej docenić z daniami o małej zawartości tłuszczu. Serwować w temp. 6-9ºC.

Pilsner (4,6 alk. obj.) - piwo dolnej fermentacji typu lager o dobrych proporcjach, z aromatem chmielu, zbóż, igieł sosnowych (igliwia) i letnich jabłek. Goryczka chmielu
i jabłkowa słodycz daje harmonijnie wyważony smak. Carlsberg Pilsner pasuje do lekko przyprawionych dań z ryb, a w szczególności do pieczonego mięsa w sosie. Serwować w temp. 7-10ºC.

Elephant (7,2 alk. obj.) - piwo typu ,,bock” wprowadzone w 1950 roku by uczcić wizytę Winstona Churchila w Danii. Warzone nietypowo bo na słodzie pilzneńskim, silne słodowe.
Specjalne drożdże dolnej fermentacji i znaczna ekstraktywność nadały mu owocowy charakter.

Master Brew (10,5 alk. obj.) - piwo specjalne, trunek bardzo luksusowy. Produkcja wymaga wielu składników i długiego okresu leżakowania – dwa razy dłuższego niż w przypadku zwykłego piwa jasnego. Master Brew produkuje się ze słodu jęczmiennego z dodatkiem ciemnego słodu monachijskiego. Efektem jest pełne smaku i charakteru mocne piwo.
Dobre do ragout z dziczyzny, pieczonego mięsa z warzywami lub mięsa wędzonego. Pasuje też do słonego sera pleśniowego i homarów doprawianych śmietaną.



Marka Tuborg posiada nieco mniejszy wachlarz piw. Należą do niej następujące piwa:

Super Light Pilsner (0,1 alk. obj.) - praktycznie pozbawiony alkoholu. Smakuje jak prawdziwy lager ponieważ jest warzony tak jak lager, z którego usunięto alkohol. Dodatkową korzyścią jest mała ilość kalorii na poziomie 40 % normalnego lagera. Polecane do lekkich dań jak np. sałatki i ostro przyprawione dania azjatyckie.
Serwować w temp. 5-8ºC.

Grøn (4,6 alk. obj.) - pierwszy raz uwarzone w 1800 roku. Piwo typu lager robione ze słodu pilzneńskiego. Lekko prażony jasny słód daje dobrze znany, łagodny świeży smak z aromatami zbożowymi i kwiatowymi. Średnio bogaty smak ożywiony jest przez umiarkowaną goryczkę wyczuwalną na końcu. Polecane do lekkich dań jak np. sałatki i ostro przyprawione dania azjatyckie. Serwować w temp. 5-8ºC.

Classic (4,6 alk. obj.) - jest piwem dolnej fermentacji typu wiedeńskiego, które zostało wprowadzone z okazji 120 urodzin Tuborga w 1993 roku. Warzone ze słodu pilzneńskiego, monachijskiego, karmelowego i barwiącego, co daje lekko zbożowy, podobny do karmelu aromat z nutkami czarnej porzeczki. Pasuje do cielęciny, wieprzowiny, kurczaka, grillowanej ryby i klasycznych dań obiadowych z wołowiny. Może być też podawane do dań z makaronu z pomidorami, warzyw korzeniowych i ziemniaków puree. Dobre z duńskim białym serem.
Serwować w temp. 5-8ºC.

Classic Hvede (4,6 alk. obj.) - orzeźwiające piwo górnej fermentacji inspirowane belgijskim piwem białym. Warzone ze słodu pilzneńskiego i pszenicznego z tradycyjnym dla Tuborga chmieleniem. Goździkowy aromat pochodzący od pszenicy i drożdży górnej fermentacji, świeży aromat wynikający z użycia słodu pszenicznego i trochę wyższe nasycenie CO2 niż w innych piwach to podstawowe walory tego piwa. Pasuje do lekkich dań rybnych, lunchu, zup
i potraw z ryżem oraz sałatek. Serwować w temp. 5-8 ºC. Wstrząsnąć butelką, aby przelać drożdże.

Classic Gylden (4,6 alk. obj.) - to ciemnozłote, inspirowane wiedeńskimi piwo dolnej fermentacji ma lekki świeży charakter. Warzone jest ze słodu pilzneńskiego, karmelowego
i syropu browarnianego (breving syrup), który daje delikatny aromat. Syrop i użyty chmiel szczepu American Cascade nadaje temu piwu delikatny smak z cytrynowym aromatem. Doskonałe do lunchu, pieczonych kurczaków i inne pieczonych mięsa ze słodkimi sosami. Tajskie i hinduskie potrawy oraz inne umiarkowanie ostre dania. Doskonałe także z serami – ementalerem lub gruyere. Serwować w temp. 5-8ºC.

Julebryg (5,6 alk. obj.) - został wprowadzony po raz pierwszy w 1982 r. po intensywnych badaniach. Piwo dolnej fermentacji typu wiedeńskiego warzone ze słodu pilzneńskiego, monachijskiego i karmelowego z dodatkiem angielskiej lukrecji. Piwo jest ciemno-złote ze świeżym aromatem karmelu, zboża, lukrecji i czarnej porzeczki. Doskonałe z tradycyjnymi daniami bożonarodzeniowymi. Wędzona ryba, grillowany/smażony śledź, wędzona szynka z włoską kapustą, pieczona wieprzowina lub kaczka.
Serwować w temp. 7-10º C.

Guld (5,8 alk. obj.) - w XIX wieku wprowadzony początkowo jako piwo przeznaczone na zagraniczne rynki, odniósł od tego czasu ogromny sukces w Danii. Robiony z czystego słodu pilzneńskiego. Ma zachęcający aromat owoców, zboża z nutami kopru. To eleganckie piwo z doskonałą równowagą pomiędzy bogatym pełnym smakiem a orzeźwiającą subtelną chmielowością. Pasuje szczególnie do dań rybnych i ostrych potraw. Serwować w temp. 5-8ºC.

T-Beer Neutral (4,9 alk. obj.) - piwo na słodzie pilzneński z niewielką goryczką.

T-Beer Citrus (4,9 alk. obj.) - uwarzone ze słodu pilzneńskiego o aromacie cytrynowym.

Fine Festiwal (7,5 alk. obj.) - ,,FF” tak w skrócie określane jest to piwo uwarzone z okazji koronacji Elżbiety II w 1952 roku. Początkowo jedynie eksportowane, a od 1955 roku dostępne również w Danii.


Opisy poszczególnych produktów zostały przetłumaczone ze specjalnie wydanych ulotek reklamowych i osobiście uważam, że są one bardzo trafne.
Celowo z taką dokładnością wymieniłem chyba całą ofertę grupy Carlsberg/Tuborg (32 pozycje), by pokazać, jak szeroką ofertę proponuje się duńskiemu konsumentowi w jego ojczyźnie. Trudno jest mi jednoznacznie określić, dlaczego w kraju liczącym około 5,5 miliona mieszkańców (Polska - 38 mln), ten międzynarodowy koncern serwuje tak szeroki wachlarz piw. Czy jest to zasługa DBE – ØLentusiasteN, organizacji liczącej ponad 10 tysięcy członków i mówiącej jednym głosem? Czy może polski konsument, według decydentów Carlsberga, posiada mniejsze oczekiwania? Nawet znacznie wyższa akcyza w Danii (34,09 euro za 1 hl., w Polsce 20,58 euro) i wyższy wat (25 %) nie zniechęciła do produkcji tak bogatego wachlarza piw. Najwyższy chyba już czas by za miast koncentrować się na napojach piwnych (karmi) rozszerzyć ofertę w innych typach piwa niż ,,lager”. Bezsprzecznie jakość serwowanych piw, serwis kegowy, grafika etykiet - to wszystko uległo znacznej poprawie. Kolejnym krokiem powinno być dostarczenie polskiemu piwoszowi innych typów (staut, bitter, klasztorne, weizen, bock czy barley wine). Jest już w kraju coraz więcej konsumentów świadomych odmienności charakteru i smaku poszczególnych piw. Coraz więcej powstaje sklepów i piwiarni oferujących ponad kilkadziesiąt gatunków piwa. Wystarczy tylko, by niewielką część z tych produktów jakie oferuje Carlsberg/Tuborg, uwarzyć w Polsce. Można przecież przygotować jedną linię produkcyjną do warzenia górnej fermentacji i nie sugerować się tylko zyskiem. Carlsberg Polska jest na trzecim miejscu w Polsce jeśli chodzi o wielkość produkcji, a może być na pierwszym biorąc pod uwagę liczbę produktów oferowanych na krajowym rynku. Zależy to tylko od jego decydentów. Osobiście uważam, że taki krok jest kolejnym i nieuchronnym w transformacji polskiego rynku piwnego.

Marek Suliga